Bugun...
SON DAKİKA

ABD – Türkiye ilişkileri kasım ayının da gündemi

 Tarih: 06-11-2019 18:52:00
Onurcan Bal

Suriye’de güvenli bölge oluşturulmasına yönelik Türkiye’nin ABD ve Rusya ile ayrı ayrı vardığı mutabakatlar risk iştahını pozitif yönde etkilerken geçtiğimiz hafta ABD’den gelen açıklamalar piyasalardaki olumlu havayı baskıladı. Geçtiğimiz hafta salı günü ABD Temsilciler Meclisi, Türkiye'nin Suriye'nin kuzeydoğusuna yönelik operasyonuna ilişkin Türkiye'ye bazı yaptırımlar getirilmesini öngören yasa tasarısını oy çokluğu ile kabul etti. Yaşanan bu gelişmenin ardından Senato’daki oylama ve ABD Başkanı Trump’ın tavrı önem kazanırken ABD – Türkiye ilişkileri gündemdeki yerini koruyor. Bu hafta da ABD’de görüşülmeye devam edilen Halkbank davası ile ilgili süreç takip edilecek. 5 Kasım’da gerçekleşecek duruşma ve devamında yaşanacak gelişmeler, ABD – Türkiye ilişkilerinin seyri TL varlıklardaki fiyatlamalar üzerinde etkili olacaktır.

Trump’a yönelik azil süreci resmen başladı

ABD Temsilciler Meclisi, Trump'ın azil sürecine yönelik prosedürlerin resmileşmesini ve belirlenmesini öngörülen karar tasarısını 31 Ekim Perşembe günü oyladı. Tasarı, meclis üyelerinin 196 "hayır" oyuna karşı, 232 "evet" oyu ile kabul edildi. Oylamaya katılan Cumhuriyetçi vekillerden tasarıya karşı "evet" oyu çıkmaması dikkati çekti. ABD Başkanı Trump'ın, Ukrayna lideri Vladimir Zelenskiy'e, temmuzda yaptığı telefon görüşmesinde, rakibi Joe Biden ve ailesini soruşturması durumunda ABD'nin ülkesine yardım edeceğini söylediği iddia edilmiş, ABD Kongresi'ndeki Demokratlar da bu iddia üzerine azil soruşturması başlatmıştı. Temsilciler Meclisi’nde azil sürecine yönelik prosedürlerin resmileşmesine yönelik tasarının kabul edilmesi piyasalar üzerinde kısa vadeli bir satış baskısına neden olurken, Cumhuriyetçi vekillerin tasarıya karşı çıkması bu taraftaki endişeleri belirli ölçüde sınırladı. Ancak konu ile ilgili gelişmeler önümüzdeki süreçte piyasaların takibinde yer alacak.

Fed faiz indirimine gitti

Fed ekim ayı toplantısında beklentiye paralel olarak 25 baz puan faiz indirimine gitti. Banka 11 yıllık aranın ardından ilk kez Temmuz ayında faiz indirmeye başlarken, 2019 yılında 3. kez faiz indirdi. Ekim toplantısının karar metninde belirsizliklerin varlığını koruduğu belirtilirken, uygun faiz patikasının değerlendirileceği ifade edildi. İşgücü piyasası ve istihdam artışının güçlü olduğu ifade edilen açıklamada ekonomik faaliyetin ılımlı bir hızda arttığına ve tüketimin güçlü olduğuna dikkat çekildi. Yatırım ve ihracatın zayıf kaldığının altı çizilerek verilerin izleneceği vurgulandı. Kararın ardından basın toplantısında konuşan Fed Başkanı Jerome Powell, para politikasının iyi bir konumda olduğunu ekonomi için gerekeni yaptıklarını, görünümle tutarlı gelişmeler olduğu müddetçe mevcut politika duruşu muhtemelen uygun olacağını ifade etti. Ayrıca bu faiz indiriminin devam eden risklere karşı sigorta olduğu yönündeki söylemini yeniledi.

Ticaret görüşmelerine ilişkin iyimser hava korunuyor

Ağustos ayında ticaret savaşlarına yönelik artış kaydeden endişelerin ardından eylül ayında hem ABD hem de Çin’den ticaret gerilimini yatıştıracak hamlelerin gelmesi ve ekim ayında müzakerelerin tekrar başlayacağı haberi küresel risk iştahında toparlanmayı beraberinde getirmişti. 10 Ekim’de başlayan ticaret müzakereleri yakından izlenirken görüşmelerin iyi geçtiğinin belirtilmesi ve ABD’nin Çin ile kur anlaşması yapmak istediği ve bunun karşılığında 15 Ekim için planlanan vergi artırımını askıya alabileceği haberi iyimser beklentileri destekledi. Trump Washington'da süren üst düzey ABD-Çin ticaret görüşmeleri için "çok iyi gidiyor" şeklinde bir açıklama yaptı. 10 ve 11 Ekim tarihlerinde gerçekleştirilen ticaret görüşmelerinin ardından ABD ve Çin kısmi anlaşmaya vardı. Aynı zamanda ABD, 15 Ekim'de yürürlüğe girmesi planlanan, Çin'den ithal edilen toplam 250 milyar dolarlık ürün kalemine getirilecek gümrük vergisi artışını askıya aldı. Kısmi anlaşma ve ek verginin ertelendiği haberleri küresel risk iştahını destekledi. Kısmi anlaşma haberleri daha sonra imzalanabilecek ateşkes ve daha kapsamlı anlaşmaya ilişkin iyimser beklentileri güçlendirdi. Şili’de düzenlenecek olan APEC Zirvesi'nde ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Şii Jinping’in bir araya gelerek anlaşma imzalanması beklenmekteydi. Ancak Şili, APEC Zirvesi'ni ülkede devam eden protestolar nedeniyle iptal etti. Bu gelişme üzerine ABD Başkanı Trump, Twitter'dan yaptığı açıklamada, "Çin ve ABD, genel anlaşmanın yüzde 60'ını oluşturacak ticaret anlaşmalarından birinin imzalanması için yeni yerin belirlenmesi üzerinde çalışıyor. Cinping ve Trump imzayı atacak" ifadelerini kullandı. Çin Ticaret Bakanlığı da Çin ve ABD, müzakerelerde ılımlı ilerleme yaşandığını ve ticaret delegasyonlarının yakın iletişimde olacağını duyurdu. ABD Ticaret Bakanı Wilbur Ross,  ABD ve Çin ticaret anlaşmasına dair iyimserliğini ifade ederek, anlaşmanın ilk aşamasının bu ay içinde imzalanabileceğini ve ABD’li şirketlere Huawei’ye ürün satmaları için “çok yakın” bir zamanda lisans verileceğini bildirdi.Gelen bu açıklamalar ticaret anlaşmasına ilişkin iyimser beklentilerin korunması katkı sağladı.

YUKARI