Bugun...

Büyüme ve sanayi verileri ön plandaydı

 Tarih: 20-03-2019 22:53:00
Onurcan Bal

Yurt içinde geçen hafta pazartesi günü 2018/4Ç büyüme verileri açıklandı. Türkiye ekonomisi 2018'in dördüncü çeyreğinde %3 küçülürken yılın tamamında %2,6 büyüme kaydetti. Beklenti dördüncü çeyrekte %2,6 küçülme ve yılın tamamında %2,5 büyüme yönündeydi.  4Ç18’de yatırımlar geçen seneye göre %13 daralırken, hane halkı tüketimi %9 daraldı. Net ihracatın ekonomik büyümeye yıllık bazda 8,5 puan civarında katkı yaptı. İç talepteki yavaşlamanın büyüme rakamları üzerindeki etkisi hissedilirken ilerleyen süreçte iç talebin seyri 2019 büyüme rakamları üzerine etkili olacaktır. 2018 yılında görülen yavaşlamada TL’deki sert değer kayıpları, sıkı finansal koşullar ve güçlü baz etkisinin (2017 yılı büyümesi %7,4 idi) belirleyici olduğu söylenebilir. İktisadi faaliyetteki daralmanın 1Y19’a da sarkması hâlen önemli bir olasılık olarak masada kalmaya devam ediyor. İktisadi faaliyetteki mevcut zayıf görünüme ek olarak, yılın ilk yarısında devam eden güçlü baz etkisinin (büyüme 1Ç18’de %7,4, 2Ç18’de ise %5,3 ile güçlü seviyelerde idi) de bu anlamda bir zorluk olduğunu düşünmekteyiz. Öncü göstergelerin büyük çoğunluğu daralma bölgesinde kalmaya devam etse de, 4Ç18’in ortaları itibariyle bunların tamamına yakınının dipten dönüş yaparak daralmanın yavaşladığını işaret ettiğini görüyoruz. Her ne kadar 1Y19 büyüme rakamlarının 0’a yakın ya da eksi seviyelerde gerçekleşmesi muhtemel görünse de, bu rakamların 4Ç18 verisinden daha güçlü olabileceğini öngörmekteyiz. Yerel seçimler sonrasında oluşacak ortamın ve politika önceliklerinin, ekonomik büyümedeki potansiyel toparlanmanın şiddetini belirleyeceğini değerlendiriyoruz. İç talep ve yatırım koşullarına ek olarak dış talep ve turizm gelirleri de 2019 büyüme performansında önemli etkiye sahip olacak.

Ocak ayına ilişkin sanayi üretim rakamları perşembe günü açıkladı. Buna göre sanayi üretimi Ocak'ta aylık bazda %1 arttı, yıllık bazda %7,3 daraldı. Beklenti aylık bazda %0,3 artış, yıllık bazda %8 daralma olmasıydı. İmalat sanayi başta olmak üzere tüm ana sanayi gruplarında üretim yıllık bazda geriledi. Mevsim etkilerinden arındırılmış ocak ayı sanayi verileri aylık bazda %1 yükselirken bu artışın tüm sanayi gruplarına da yansımış olduğuna görüldü. Büyüme verilerinin gecikmeli açıklanmasından dolayı sanayi üretimi verileri piyasalarda yakından takip ediliyor. Sanayi üretimi rakamları büyüme üzerinde büyük oranda açıklayıcı olurken 2019 yılının ilk çeyreğinde açıklanacak sanayi üretimi verileri 2019/1Ç büyüme beklentileri üzerinde belirleyici olacaktır. 2019 yılının ocak ayına ilişkin açıklanan sanayi üretimi verisi aylık bazda %1 artış kaydederken 5 aydır devam eden dönemsel gerilemenin ardından yaşanan sert daralmanın hız kestiğine işaret etti.

Brexit’e dair gelişmeler yakından izlendi

Geçen hafta Brexit’e ilişkin tekliflerin oylamaları yakından takip edildi. İngiliz parlamentosu salı günü Brexit anlaşmasına ilişkin oylama gerçekleştirdi. Ancak gerçekleştirilen oylamada hükümetin Avrupa Birliği (AB) ile vardığı Brexit anlaşmasının revize edilmiş hali 242'ye karşı 391 oyla reddedildi. Anlaşma 15 Ocak'taki ilk oylamada da ezici çoğunlukla reddedilmişti. Başbakan Theresa May, içerdiği Kuzey İrlanda sınırına ilişkin ''tedbir maddesi'' nedeniyle tepki çeken anlaşmanın metnini değiştirmeyi başaramamış ancak maddenin kullanım koşullarına ''açıklık getiren'' bir ortak belge üzerinde AB ile uzlaşmıştı. Buna karşın yapılan revizeler Brexit anlaşmasının parlamentoda kabul edilmesi için yeterli olmadı. Brexit anlaşmasının onaylanmamasının ardından çarşamba günü anlaşmasız Brexit’e ilişkin teklif için oylama yapıldı. İngiliz Parlamentosu, Anlaşmasız Brexit düzenlemesini 308'e karşı 312 oyla reddetti. Anlaşmasız Brexit’in de reddedilmesinin ardından perşembe günü daha önce 29 Mart olarak belirlenen Brexit’in ertelenmesine ilişkin oylamaya gidildi. Gerçekleştirilen oylamada Brexit’in ertelenmesi kabul edildi. İngiltere'nin erteleme talebi 21 Mart'ta Brüksel'deki AB zirvesinde değerlendirilecek. Başbakan Theresa May, Avrupa Birliği Başkanı Donald Tusk'a gecikmeyi neden ve ne kadar süre istediğini yazacak. Burada Brexit’in ne kadar erteleneceği ve taraflardan gelecek açıklamalar önemli olacak. Brexit ilişkin haber akışları geçen hafta İngiltere ve Avrupa piyasalarında hareketliliğe neden olurken, Brexit’in ertelenme beklentisi olumlu olarak algılandı. Bu hafta perşembe günü Avrupa parlamentosunun kararı önemli olmakla birlikte, erteleme talebi burada da kabul görecek.

Fed Toplantısı Ön Planda

Çarşamba günü sonlanacak olan FOMC toplantısına yönelik beklentiler piyasaların seyri üzerinde etkili oluyor. Son aylarda Fed üyelerinden gelen güvercin mesajlar ve bilanço küçültme sürecine dair verilen mesajlar göz önüne alındığında mart ayı toplantısında da Fed’in güvercin tavrını koruması bekleniyor. Faiz oranlarında değişiklik beklenmezken 2019 yılına ilişkin faiz artırım projeksiyonları ve bilanço küçültme operasyonlarına ilişkin yer alacak değerlendirmeler yakından takip edilecek. 2018 Aralık toplantısında paylaşılan faiz projeksiyonlarında 2019 yılında iki kez faiz artırımına gidileceği belirtilirken 2019 Mart toplantısında faiz projeksiyonlarındaki güncellemeler önemli olacak. Piyasalardaki beklenti 2019 yılında Fed’in 1 kez faiz artışına gideceği ya da faizlerde değişikliğe gitmeyeceği yönünde şekilleniyor. Yılın en önemli toplantısı olan Fed’ in mart ayı toplantısında; Komitenin her yıl değişen üyeleri ilk kez mart ayı toplantısında oy kullanmakta ve üyelerin görüşlerine dair ilk ipuçları izlenmektedir. Bu nedenle Fed’in 2019 yılı için paylaştığı projeksiyonlar, bilanço küçültme operasyonlarına ilişkin değerlendirmeler ve Fed Başkanı Powell’ın mesajları risk iştahı ve dolar üzerinde etkili olacaktır.

  YAZARIN DİĞER YAZILARI