kocaeli escort izmit escort escort izmit istanbul escort

Bahis analiz

Vdcasino

betpas mariobet 1xbet

relaxbahis relaxbahis relaxbahis relaxbahis

betgram betgram

Bugun...
SON DAKİKA

Şişeden çıkan ve geceden arta kalan

 Tarih: 20-02-2021 12:41:00
Özkan İrman

Bir süredir, sesli kitap ya da radyo tiyatrosu dinliyoruz eşimle. Ve “geceden arta kalan” başlığıyla sosyal medyada da paylaşıyorum. 

Aynı zamanda Arkası Yarın Mektuplar kitaplarımın 6’ıncısı için okuyucularıma mektup postalıyorum. Çok merak ediyorum; mektupları okuyan kişi kaç yaşında, hangi zaman diliminde yaşarken bu mektupları alacak, nasıl açacak? Benimle nasıl tanışacak? Yoksa diğer kitaplarımı da okumuş mu olacak?

Aslında kitap yazmak bir notu, bir şişeye koyup, ağzını sıkıca kapatıp denize atmak gibi… Acaba kim bulur, kim açar ve ne hisseder? Bilinmez…

Bu düşüncelerle, yine bir geceden arta kalanı köşe yazıma taşımak istedim. Tanımayanlar Musahipzade Celal’i bilsin istedim. Çünkü yazdığı Macun Hokkası oyununun radyo tiyatrosunu dinlediğimde çok etkilendim.

(Bu güzel tiyatro eserini Youtube da dinlemeniz mümkün. https://youtu.be/7vKm0qfqTpg )

Yazılalı bir asırdan fazla olmuş… İki yüz yılın birikimini, duygusunu taşıyan bir eseri okumak, izlemek, dinlemek insanı büyülüyor. Bu zaman tüneli değil de ne?

Yazmak, eser bırakmak ne önemlidir.

Mesela Çiftbozan Vergisi’ni öğrensek fena mı olur?

Çiftbozan Vergisi nedir veya bu iki kelimeyle sokaktaki bir adamın yolu nasıl kesişir? Bunu kulağı duyar mı? Ölmeden bilir mi, öğrenebilir mi?

Tabii ki büyük oranda cevabı ‘HAYIR’ bu sorunun... Mümkün değil! Ama merak ederse insan öğreniyor. Siz de mi bilmiyordunuz benim gibi? Ama okuyorsunuz bu yazıyı, şimdi öğreneceksiniz.

Çiftbozan Vergisi: Osmanlı Devleti tarım arazilerini üç yıl üst üste, mazeret bildirmeden, ekim için kullanmayan çiftçilerden “Çiftbozan Vergisi” denilen bir vergi alırdı. ... Tarımla uğraşan köylü, bol ürün alınan yıllarda ürün para etmediğinden, kurak yıllarda da kıtlığı gerekçe göstererek ekim yapmaz, şehirlere göçerlerdi.

***

Musahipzade Celal Kimdir?

Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri:

Musahipzade Celâl (d. 31 Ağustos 1868, İstanbul – ö. 20 Temmuz 1959, İstanbul ), Türk tiyatrosunun önemli oyun yazarlarından biridir. Tiyatroya II. Meşrutiyet yıllarında başlayan sanatçı, Musahipzade, asıl ününü Cumhuriyet döneminde verdiği eserlerle edinmiştir.

Çocukluğunda karagöz ve ortaoyununa meraklı olan Musahipzade Celâl, okul yıllarından başlayarak, çeşitli konaklarda, çok defa kendi aralarında, arkadaşlarıyla ortaoyunları tertip etti ve pek çoğunda bizzat oynadı. Ahmet Vefik Paşa’nın Moliere’den yaptığı çevirilerle tiyatroya olan ilgisi gelişerek onu oyun yazarlığına yöneltti. Sahnelenen ilk oyunu Köprülüler (1912), yayımlanan ilk oyunu ise, Türk Kızı'dır (1909). 1923'te yazdığı Fermanlı Deli Hazretleri'nin sahnelenmesi (1927), bunu izleyen yıllarda hemen her tiyatro mevsiminde yeni bir oyununun oynanmasıyla ünü yaygınlaştı.

Belediye işlerine kadıların baktığı devri hicveden İstanbul Efendisi adlı ilk müzikal oyununun ardından; Macun Hokkası, baba parası yiyen mevki sahibi kimseler ile yaşamlarını alın terleriyle kazanmaya çalışan emekçiler arasındaki karşıtlığı anlatan Yedekçi, Kaşıkçılar, Atlı Ases, Demirbaş Şarl gibi oyunları yazmaya ve sahnelenmeye devam etti. 1919-1924 yılları arasında yazdığı oyunların hepsi Osmanlı Operet Heyeti tarafından sahnelendi.

Lale Devri adlı oyunu, İstanbul’da ilk defa kadınların tiyatroya gelmesini sağlayan oyun olmuştur. O sene Ramazan ayında ilk defa kadınların da gece tiyatroya gelip bu oyunu izlemesi için izin verilmiştir.

13 Şubat 1952’de 40. sanat jübilesi yapıldı. Son yıllarında gözleri görmeyen Musahipzade Celal, oyunlarını yeğenlerine ve onların çocuklarına yazdırdı. 20 Temmuz 1959’da yaşamını yitirdi.

Oyunlarının konusunu daha çok Osmanlı tarihinden alan Musahipzade, 18.yüzyıl Osmanlı toplumundaki idari bozuklukları ve dini sömürüyü yansıtmıştır. Oyunlarında çeşitli dönemlerdeki sosyal hayatı, töreleri, batıl inançları mizahî bir eleştirel tavırla anlatmıştır. Türkiye’ye özgü denebilecek bir müzikal komedi türünün ilk yazarı olma özelliğini de taşır. Sosyal eleştiriye büyük önem vermiştir. Oyunları siyasal ve belgesel niteliktedir.

Sanatçının adı bir vefa borcu olarak günümüzde Şehir tiyatrolarının Üsküdar sahnesine verilmiştir.

  YAZARIN DİĞER YAZILARI
YUKARI