istanbul escort bayan
istanbul escort bayan
istanbul bayan escort
betpas mariobet 1xbet

Adana Escort Seyhan Escort Çukurova Escort Ankara Escort Etimesgut Escort Pursaklar Escort Sincan Escort Keçiören Escort Mamak Escort Polatlı Escort Haymana Escort Çankaya Escort Antalya Escort Konyaaltı Escort Kumluca Escort Alanya Escort Manavgat Escort Kemer Escort Muratpaşa Escort Kaş Escort Bursa Escort Eskişehir Escort Gaziantep Escort Şehitkamil Escort Nizip Escort Şahinbey Escort İstanbul Escort Esenyurt Escort Büyükçekmece Escort Bakırköy Escort Şerifali Escort Tuzla Escort Çatalca Escort Şişli Escort Pendik Escort Bayrampaşa Escort Ümraniye Escort Çekmeköy Escort Merter Escort Kadıköy Escort Avcılar Escort Sancaktepe Escort Sarıyer Escort Esenler Escort Güngören Escort Beşiktaş Escort Kağıthane Escort Nişantaşı Escort Beylikdüzü Escort Zeytinburnu Escort Kurtköy Escort Küçükçekmece Escort Ataşehir Escort Fulya Escort Mecidiyeköy Escort Kayaşehir Escort Eyüpsultan Escort Bağcılar Escort Beyoğlu Escort Beykoz Escort Maltepe Escort Sultanbeyli Escort Üsküdar Escort Kartal Escort Bahçelievler Escort Başakşehir Escort Fatih Escort İzmir Escort Buca Escort Urla Escort Bornova Escort Karşıyaka Escort Çeşme Escort Gaziemir Escort Balçova Escort Bayraklı Escort Konak Escort Çiğli Escort Bergama Escort Kayseri Escort Kocaeli Escort Gebze Escort İzmit Escort Malatya Escort Manisa Escort Mersin Escort Mezitli Escort Yenişehir Escort Silifke Escort Erdemli Escort Anamur Escort Akdeniz Escort Muğla Escort Datça Escort Fethiye Escort Milas Escort Marmaris Escort Bodrum Escort Dalaman Escort Samsun Escort Atakum Escort İlkadım Escort Adıyaman Escort Afyonkarahisar Escort Ağrı Escort Aksaray Escort Amasya Escort Ardahan Escort Artvin Escort Aydın Escort Balıkesir Escort Bartın Escort Batman Escort Bayburt Escort Bilecik Escort Bingöl Escort Bitlis Escort Bolu Escort Burdur Escort Çanakkale Escort Çankırı Escort Çorum Escort Denizli Escort Diyarbakır Escort Düzce Escort Edirne Escort Elazığ Escort Erzincan Escort Erzurum Escort Giresun Escort Gümüşhane Escort Hakkari Escort Hatay Escort Iğdır Escort Isparta Escort Kahramanmaraş Escort Karabük Escort Karaman Escort Kars Escort Kastamonu Escort Kırıkkale Escort Kırklareli Escort Kırşehir Escort Kilis Escort Konya Escort Kütahya Escort Mardin Escort Muş Escort Nevşehir Escort Niğde Escort Ordu Escort Osmaniye Escort Rize Escort Sakarya Escort Siirt Escort Sinop Escort Sivas Escort Şanlıurfa Escort Şırnak Escort Tekirdağ Escort Tokat Escort Trabzon Escort Tunceli Escort Uşak Escort Van Escort Yalova Escort Yozgat Escort Zonguldak Escort

bayan escort Malatya escort Manisa escort Maraş escort Mersin escort Muğla escort Ordu escort Osmaniye escort Rize escort Sakarya escort Samsun escort Karacabey escort Karahayıt escort Karaköprü escort Karapınar escort Karasu escort Karatay escort Karesi escort Karşıyaka escort Kartal escort Kaş escort Keçiören escort Kemalpaşa escort Kemer escort Kepez escort Keşan escort Kestel escort Kiraz escort Kırıkhan escort Kırkağaç escort Kocasinan escort Konaklı escort Konyaaltı escort Körfez escort Korkuteli escort Köyceğiz escort Kozan escort Küçükçekmece escort Kulu escort Kumluca escort Kuşadası escort Lüleburgaz escort Mahmutlar escort Malkara escort Maltepe escort Manavgat escort Marmaris escort Melikgazi escort Menderes escort Menemen escort Menteşe escort Meram escort Merkezefendi escort Merzifon escort Mezitli escort Milas escort Mudanya escort Muratpaşa escort Mut escort Narlıdere escort Nazilli escort
şişli escort
Pendik masaj Kumluca masaj Kuşadası masaj Lüleburgaz masaj Maltepe masaj Mamak masaj Manavgat masaj Marmaris masaj Melikgazi masaj Menderes masaj Menemen masaj Menteşe masaj Meram masaj Mezitli masaj Milas masaj Mudanya masaj Muratpaşa masaj Narlıdere masaj Nazilli masaj Nilüfer masaj Nizip masaj Oba masaj Ödemiş masaj Of masaj Onikişubat masaj Orhangazi masaj Ortaca masaj Ortahisar masaj Osmangazi masaj Pamukkale masaj
anadolu yakası escort bostancı escort bostancı escort bayan kadıköy escort bayan kartal escort ataşehir escort bayan ümraniye escort bayan
şişli escort
marketingfutbol.club bonus veren siteler bahis siteleri
bayan escort Adıyaman escort Bilecik escort Aksaray escort Ağrı escort
Bugun...
SON DAKİKA

Madrid Zirvesi’nin stratejik sonuçları

 Tarih: 17-08-2022 16:56:00
Prof. Hüsamettin İnaç

 

NATO kurulduğu günden itibaren değişen tehdit algılarına cevap verebilmek için farklı dönemlerde farklı jeopolitik gerekçelerle dört stratejik konsept benimsemiştir. 1950 Washington Stratejik Konsept Belgesi başta olmak üzere 1991 Roma, 1999 Madrid, 2010 Lizbon Stratejik Konsept Belgeleri güncel jeopolitiği yeniden yorumlayarak örgütün kimliğini, savunma ve güvenlik öncelikleri ekseninde yeniden şekillendirmiştir. Bu bakımdan 28-30 Haziran 2022 Madrid Zirvesi geçmişteki tüm strateji belgelerini geçersiz kılan yeni bir stratejik ufuk ortaya koymaktadır. Bu ufkun arka planında Ukrayna-Rusya Savaşı vardır. Öyle ki bir önceki 2010 Lizbon Strateji belgesinde Avrupa-Atlantik arasında barışın mevcudiyetinden söz edilirken Madrid’de benimsenen belge, Rusya’yı istikrarı bozan, güvenlik düzenini zedeleyen bir aktör olarak tanımlamış ve Atlantik’in iki yakasında barışın ortadan kalktığı neticesine varmıştır. Öyle ki, belgeye göre, Rusya Kuzey Buz Denizinden Akdeniz’e kadar çok geniş bir coğrafyada nüfuz alanları kurmaya çalışması ve nükleer silahlara vurgu yapmasıyla NATO için “en önemli ve doğrudan tehdit” mesabesine yükselmiştir. Tam da bu nedenle ilk defa bir strateji belgesinde ABD, İngiltere ve Fransa’nın nükleer silahlarının ortaya koyduğu caydırıcılık gündeme getirilmiştir.

Öte yandan bir NATO belgesine ilk defa Çin Halk Cumhuriyeti dahil edilerek bu ülkenin Atlantik kampının çıkarlarına, güvenliğine ve değerlerine meydan okuduğu belirtilmektedir. Buna ilaveten Çin, “kurallara dayalı uluslararası düzeni yıkmaya çalışmaktadır”. Bu ibarenin altında haddi zatında ABD hegemonyasının zayıflamaya başladığının ve Çin’in hegemonik üstünlüğü sağlayacak en güçlü alternatif aktör haline geldiğinin itirafı yatmaktadır. Üstüne üstlük Çin ve Rusya’nın gittikçe derinleşen ittifakı da NATO için göz ardı edilemeyecek bir tehdit olarak görülmektedir. Ayrıca NATO’nun açık kapı politikasının devam ettiğinden hareketle Hint-Pasifikteki yeni ve mevcut ortaklarla işbirliğini güçlendirme iradesinin metin içinde beyan edilmesi, NATO’nun Asya-Pasifik’e doğru genişleme politikasını açıkça ortaya koymaktadır. Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda’nın Madrid Zirvesi’nde yer almasının sebebi de bu politikadır. Batı Balkanlar ve Karadeniz bölgesinin NATO için stratejik düğüm noktaları olarak nitelendirilmesinin ve Bosna-Hersek, Gürcistan ve Ukrayna ile ortaklık sürecinin ivme kazanacağının ifade edilmesi, NATO-Rusya savaşının Ukrayna’dan sonra Avrupa’nın göbeğine taşınacağı endişesini yaratmaktadır. Nitekim Sırbistan ve Kosova’da Mitroviça’da yaşayan Sırp azınlığın Kosova pasaportu ve araba plakası kullanmasına yönelik kanunun 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girmesi üzerinden başlatılan tartışma ve lokal gerginlik, bu endişeye haklılık kazandırmaktadır. Türkiye’nin zorlamasıyla metne dahil edilen terörün her türlüsüyle mücadele edileceğine dair taahhüt, NATO’nun şimdiye kadar sergilediği performans ve Türkiye’de etkin olan terör örgütlerine (FETÖ, PKK, YPG, PYD ve DHKP-C) verdiği doğrudan destek göz önüne alındığında inandırıcılıktan uzak görünmektedir.            

Sonuç itibarıyla NATO, ortaya çıkan uluslararası krizlere karşı kendi yapısını reforme etme, yeni meydan okumalara cevap verebilme ve tehdit algısına göre yeniden kendini şekillendirebilme esneklik ve kabiliyetini önemli zirvelerde benimsediği strateji belgelerine borçludur. 2022 Stratejik Belgesi Çin ve Rusya’yı tehdit algısının en başına koyması, ilk defa nükleer caydırıcılıktan söz etmesi, Karadeniz ve Kuzey Buz Denizinde hak iddia etmesi ve Asya-Pasifik’e kadar uzanan bir NATO projeksiyonuyla ön plana çıkmaktadır. Belgenin bize söylediği en önemli gerçeklik, Rusya-NATO çatışmasının Ukrayna ile sınırlı kalmayacağı ve Avrupa’nın içlerinden Balkanlara ve Kafkasya’ya kadar uzanan geniş bir alanda ihtilafın farklı boyut ve formasyonlarda karşımıza çıkacağı hakikatidir. Öyle ki yeni bir dünya düzeninin inşa sürecinde NATO, ihtilafların sıcak çatışmaya dönüşmesinde aktif bir rol oynayacak ve merkezi bir karakter kazanacak gibi görünmektedir.      

 

  YAZARIN DİĞER YAZILARI
YUKARI